Nikotyna została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za narkotyk. Jej wpływ na organizm przypomina działanie heroiny i kokainy – zwiększa produkcję dopaminy, dając czucie przyjemności oraz przyczyniając się do rozwoju uzależnienia. W połączeniu z dymem tytoniowym, substancja ta zwiększa ryzyko zachorowań nowotworowych i chorób układu krążenia.

Czym tak naprawdę jest nikotyna i jakie jest jej działanie?

Nikotyna jest alkaloidem, występującym w naturze m.in. w korzeniu i liściach tytoniu. Roślina ta jest uprawiana jako surowiec do produkcji wyrobów tytoniowych, np. papierosów, cygar, tytoniu fajkowego, tabaki. Jest silną substancją psychoaktywną, odgrywającą główną rolę w uzależnieniu od tytoniu. Inhalacja dymu tytoniowego do płuc w wyniku zaciągnięcia się papierosem powoduje wchłonięcie aż 90% dawki nikotyny w nim zawartej. W surowicy krwi osiąga ona maksymalne stężenie przed upływem 10 sekund, a krótki połowiczny okres rozpadu nikotyny w mózgu wynosi 5 minut, co tłumaczy potrzebę częstego zaciągania się i palenia papierosów.

Działanie nikotyny jest w dużym stopniu zależne od jej dawkowania. Im wyższe dawkowanie, tym bardziej szkodliwe jej działanie dla organizmu. Przy niskim dawkowaniu, daje poczucie radości i działa stymulująco na nasz układ nerwowy, przyspiesza tętno, rozszerza źrenice i zwiększa ciśnienie krwi. W niektórych przypadkach, przy niskim dawkowaniu, może pobudzić do pracy nasz mózg i układ nerwowy, a także polepszyć koncentrację i pamięć.

Dodatkowo, badania wykazały, że nikotyna wyzwala w naszym organizmie dopaminę, która nazywana jest także hormonem szczęścia. Sprawy mają się inaczej w przypadku większego dawkowania. Im częściej osoba paląca sięga po papierosa, tym bardziej pogłębia się jej uzależnienie. Mimo tego, nawet częste jej dawkowanie uspokaja i redukuje stres osoby palącej. Mówi się także o terapeutycznym działaniu papierosów – osoby uzależnione często sięgają po papierosa w sytuacjach stresowych, co świadczy o stymulującym i uspokajającym działaniu owych używek.

Jakie ma właściwości?

Nikotyna zaliczana jest do grupy neurotoksyn. Jest to jednoznaczne z tym, że w wysokich dawkach działa w sposób upośledzający na nasz organizm, a w ostatecznym rozrachunku może nawet doprowadzić do śmierci osoby uzależnionej. Nikotyna często jest składnikiem środków owadobójczych. Naturalnie występuje w liściach tytoniu, które służą za element wykorzystywany do produkcji papierosów.

Nikotyna wzór chemiczny
Nikotyna wzór chemiczny

Jaka jest jej szkodliwość?

Na całym świecie trwają debaty, dotyczące wpływu nikotyny na pojawienie się i rozwój zmian nowotworowych w organizmie palacza. Niektórzy sądzą, iż substancja ta, w żaden sposób nie wpływa na rozwój zmian nowotworowych, inni uważają, iż to dym tytoniowy, a nie nikotyna są odpowiedzialne za zwiększone ryzyko nowotworów u osób palących. Takie opinie nie wzięły się znikąd. Dym tytoniowy jest produktem substancji o działaniu rakotwórczym, na przykład tlenek węgla, substancje smoliste, fenole i cyjanowodór. Wszystkie te substancje składają się na zabójczą, rakotwórczą mieszaninę. Każda z nich niszczy nasz układ oddechowy i upośledza jego działanie. Nikotyna jest nie tylko  szkodliwa ze względu na swoją rakotwórczość, palenie niszczy skórę i zęby.

Medyczne konsekwencje palenia tytoniu

Nikotyna jest tylko jednym z około 4000 związków obecnych w dymie tytoniowym. Do najgroźniejszych konsekwencji medycznych palenia tytoniu można zaliczyć:

  • wzrost ryzyka zachorowania na choroby układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna, udar mózgu)
  • zachorowania na nowotwory złośliwe (np. rak płuca, krtani, jamy ustnej i gardła, pęcherza moczowego, miedniczek nerkowych, trzustki, szyjki macicy)
  • wystąpienia chorób układu oddechowego (np. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc [POChP]; zob. Przyczyny POChP)
  • wystąpienia niepłodności oraz zaburzeń w przebiegu ciąży (np. poronień, małej wagi urodzeniowej noworodków)

Warto przy tym zaznaczyć, że także bierny kontakt z dymem tytoniowym (tzw. bierne palenie) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zarówno zachorowalności na choroby układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, jak i nowotwory złośliwe.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zobacz także

Alergolog – czym się zajmuje?

Alergolog, to lekarz, który przede wszystkim zajmuje się chorobami wywoływanymi przez aler…